ÜNİVERSİTELERİN PATENT SAHİBİ OLABİLMESİNE YÖNELİK PATENT KANUNU ÇALIŞMASI

ÜNİVERSİTELERİN PATENT SAHİBİ OLABİLMESİNE YÖNELİK PATENT KANUNU ÇALIŞMASI

Ankara Sanayi Odası 1. Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Binasında düzenlenen Üniversite-Sanayi İşbirliği Bölgesel Toplantısı'nda konuşan Bilim, Sanayi ve Teknıoloji Bakanı Nihat ERGÜN, Patent Kanunu'nda değişiklik yapmak için çalışmalarını sürdürdüklerini belirterek, üniversitelerin kurumsal olarak patent sahibi olabileceklerini, lisans sahibi olduğunda gelir elde edebileceğini, buluşu yapan öğretim üyesinin de patent haklarından en az yüzde 30 pay alabileceğini belirtti.


Ülkemizde mevcut durumda son beş yıl için üniversitelerden alınan patent başvurularının sayısı 1030. Üniversitelerden alınan patent başvurularının oranı %7, patent ve faydalı model bazında ise %4 oranında.

Mevcut mevzuatta, üniversite öğretim üyeleri tarafından geliştirilen buluşlarda hak sahipliğinin akademisyenlere ait olacağı düzenlenmiştir. Kanun taslağında ise üniversite bünyesinde geliştirilen buluşların hak sahipliğinin üniversiteye ait olması için yeni düzenleme getirildi. Bu düzenlemenin amacı, üniversite kaynakları kullanılarak geliştirilen buluşların temelde hak sahipliğinin üniversiteye ait olması ve buluşların ticarileştirilmesi noktasında üniversitenin kurumsal yapısının devreye alınarak buluştan gelir elde edilmesinin sağlanması, elde edilen bu gelirden de buluş yapan akademisyenlere en az üçte bir oranında pay aktarılmasıdır. Geri kalan üçte ikilik kaynağın ise üniversite bünyesinde yürütülen AR-GE faaliyetlerinin devamlılığının sağlanması amacıyla üniversitenin kendisinde kalması planlanmıştır.

ABD’de 1980 sonrasında yürürlüğe giren ve üniversitelerde gerçekleştirilen buluşların üniversiteye ait olmasını sağlayan Bayh Dole yasası olarak da bilinen düzenleme sonrasında üniversitelerden alınan patent sayılarında ve üniversitelerin lisans gelirlerinde ciddi oranlarda artışlar oldu. 1980 li yıllarda 500 civarında olan üniversite patenti sayısı 2005 te 3500 civarına ulaştı. Ayrıca yasa yürürlüğe girdikten sonra üniversite orijinli yeni firmalar kuruldu.

Türkiye'de hayata geçirilmesi planlanan üniversite buluşları ile ilgili yeni düzenleme sayesinde, ilk etapta üniversitelerden çıkan patent sayılarının ciddi oranda artması, ikinci etapta ise bu buluşların ticarileştirilmesi yoluyla lisans gelirlerinin artması bekleniyor.